گروه کتابداری و اطلاع رسانی

اطلاعیه پذیرش دانشجوی دوره دکتری کتابداري و اطلاع رساني دانشگاه تهران

utdlis — Sat, 05 Jan 2008 11:42:39 GMT

دانشگاه تهران براساس اطلاعیه پذیرش دانشجوی دوره دکتری تخصصی (Ph.D.) سال1387 دانشگاه تهران، در رشته کتابداري و اطلاعرساني نيز دانشجو به صورت آزاد و سهميه مربي ميپذيرد. ثبت نام امسال بصورت الکترونیکی و اینترنتی خواهد بود.

زمان ثبت نام: ۱۰ /۱۰/۱۳۸۶ لغایت ۲۲/۱۰/۱۳۸۶

زمان برگزاری آزمون زبان عمومی: ۲/۱۲/۱۳۸۶

زمان برگزاری آزمون تخصصی: ۱۲/۲/۱۳۸۷ و ۱۳/۲/۱۳۸۷

مواد و ضرایب امتحان تخصصی رشته کتابداری و اطلاع رسانی

1- زبان تخصصي (ضريب 3)

2- روش شناسي تحقيق (ضريب 1)

3- مديريت و برنامه ريزي اطلاعات (ضريب 1)

4- مباني نظريه هاي كتابداري و اطلاع رساني (ضريب 1)

5- خدمات و اشاعه اطلاعات (ضريب 1)

6- ذخيره و بازيابي اطلاعات (ضريب 1)

براي کسب اطلاع بیشتر در مورد شرايط، نگاه شود به وبگاه دانشگاه تهران

نظریه عمومی اطلاعات

utdlis — Fri, 11 May 2007 23:40:06 GMT

متن سخنرانی دکتر عباس حرّی در قم

پنجشنبه مورخه ۲۰/۲/۱۳۸۶، انجمن علمی-دانشجویی کتابداری دانشگاه قم با همکاری مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی میزبان دکتر عباس حرّی بودند. متن سخنرانی دکتر حرّی به شرح زیر ذکر میگردد:

نظریه عمومی اطلاعات:

دکتر حرّی سخنرانی خود را تحت عنوان "نظریه عمومی اطلاعات" این چنین آغاز کردند:

یکی از بزرگان جامعهشناسی اطلاعات در اثر خود در سال ۱۹۹۱ اشاره میکند که فضاحت بزرگی است که در عصر جامعه اطلاعاتی زندگی کنیم و تعریف مورد قبولی از این پدیده نداشته باشیم. وی از این مهم به عنوان The big scandal یاد میکند. اما نداشتن تعریف به این معنا نیست که پدیدهای به نام اطلاعات وجود ندارد. این تعریف در تاریخ پدیدههای دیگری نیز از جمله انرژی و ... اتفاق افتاده است با این تفاوت که تعریف اطلاعات به یک سرانجامی دست یافته و حضورش انکار ناپذیر است. اطلاعات، در دورههای متفاوت به حوزههای خاصی نسبت داده شده است و اصطلاح رشته "اطلاعات مدار" به وفور یافت میشود. رشتههای اطلاعات مدار نشان میدهند که رشتههایی نیز وجود دارند که فارغ از اطلاعات هستند. اطلاعات زبان علم است و تجزیه ناپذیر که بن مایه همه چیز است حتی انرژی و ماده هم بن مایه خود را از اطلاعات میگیرند.

از نیمه دوم دهه ۱۹۹۰، نظریات متعددی در این خصوص مطرح شده است که جدیدترین آنها "نظریه عمومی اطلاعات " است که میتواند در تمام عرصهها کاربرد داشته و در تمام عرصهها میتوان مصادیق آنرا پیدا کرد. اما چرا نظریه عمومی اطلاعات؟

در تمام متون، موقع بررسی، اطلاعات را با صفتهای متعددی همراه کردهاند که از آن جمله میتوان به اطلاعات ریاضی، اطلاعات معناشناختی، اطلاعات سایبرنتیکی و ... اشاره کرد. این صفات بیانگر گونههای مختلف اطلاعات هست. هر کس از منظر خویش برای اطلاعات ویژگیهایی را تعریف میکند. اطلاعات معناشناختی معتقد است که یک سوی این اطلاعات به انسان ختم میشود و انسان به آن معنا میبخشد ، اطلاعات سایبرنتیکی به رابطه ماشین با ماشین و رابطه انسان با ماشین و ماشین با انسان میپردازد. اطلاعات ریاضی و یا آماری که از نظریه شانون اخذ شده معتقد است که اطلاعات مجموعهای از سیگنالها و بیتها میباشد. و مجموعه بیت ها اطلاعات را تشکیل میدهند و در این مورد انسان حضور ندارد چونکه خود بیتها قابل شمارش هستند. حدود ۱۴ صفت به اطلاعات نسبت داده شده است که اطلاعات آموزشی یا Educational Information یکی از آنهاست. این موارد حاکی از نوعی سرگردانی در درک تعریف اطلاعات میباشد. بالاخره اطلاعات به کدامیک از این موارد اطلاق میشود؟

سخنران عنوان کردند که بهتر است با نگاه رویکردی به اطلاعات نگریسته شود و از تراشیدن صفت برای آن خودداری گردد. حال این سوال مطرح میگردد که آیا اطلاعات با حضور انسان تجلی مییابد؟ اگر جواب مثبت باشد باید گفت که اطلاعات خارج از انسان معنی پیدا نمیکند. در بحثهای فلسفی آنچه در بیرون وجود دارد از آن به عنوان محصول تلاش انسان یاد میکنند. آیا اطلاعات هم به عنوان یک واقعیت در بیرون بدون انسان وجود ندارد؟ در مواردی، همانند DNA به عنوان پدیده جهت تعیین هویت انسانی، اطلاعات وجود دارد بدون اینکه طرف مقابلش انسان باشد و یا بین ستارهها چیزی اتفاق میافتد که آنها تعادل خود را حفظ کنند بدون اینکه نقش انسانی در میان باشد. به عبارتی میتوان گفت که "نظم" شاهد دیگری برای "اطلاعات" هست و آنتروپی یا بینظمی یعنی نبود اطلاعات، بر این اساس، هر جا بینظمی باشد میزان اطلاعات کم هست پس نظم در جهان هستی نشان اطلاعات میباشد. اطلاعات در سراسر هستی و واقعیتها وجود دارد. پس چطور در این همه منابع صحبت از معنا دار بودن اطلاعات هست. اطلاعات، داده معنا بخشیده هست. سوال این هست که چه کسی معنا میبخشد؟ معنا، کلمه ذهنی انسان است اما محدود به انسان نیست اشیاء نیزآنچه را که مطابق ویژگیهای آنهاست اخذ و آنچه مطابق ویژگیهای آنها نیست، دفع میکنند. اینکه انسان باید حتما وجود داشته باشد تا اطلاعات معنی پیدا کند نظر دانشی هست و میتوان از آن دفاع کرد. اما نظریه عمومی اطلاعات از این منظر نگاه نمیکند. تفاوت میان داده، اطلاعات و دانش که مکرر در متون آمده نشان میدهد که اطلاعات زمانی که معنا دار شد از داده خارج و به اطلاعات تبدیل میشود و زمانی که این اطلاعات در بستر خودش قرار گرفت و در جای خودش بکار رفت تبدیل به دانش میشود.

نظریه عمومی و نظر شانون:

نظریه عمومی اطلاعات معتقد است که داده، اطلاعات، دانش سه حالت متفاوت از پدیده واحدی هستند. این موارد حالات متفاوتی هستند که در بیرون وجود دارند. در این خصوص نظریات متفاوتی وجود دارد که بسیاری از آنها پذیرفته شده هستند. اما چگونه باید به این نظریات متنوع عمل کرد. هر کدام از این نظریهها جوهرهشان بر نظریه عمومی اطلاعات استوار هست. شانون معتقد هست که من وارد معنا نمیشوم، من فقط بر اساس اطلاعات رد و بدل شده میتوانم بگویم که اطلاعات مبادله شده هست اما آیا این اطلاعات درک شده هست یا نه موضوع بحث من نیست. اشکال نظریه شانون در این هست که اطلاعات را با محمل اطلاعاتی یکی دانسته، بیتها نمادهای حامل اطلاعاتی هستند نه خود اطلاعات. اما درون مایه نظریه شانون که معتقد هست اطلاعات بدون اینکه انسان را محور قرار دهد مطالعه میشود در نظریه عمومی اطلاعات پذیرفته شده است.

نظریه معناشناختی و نظریه عمومی اطلاعات:

نظریه معنا شناختی اطلاعات معتقد است، اطلاعات در آستانه دریافت ذهن انسان معنا پیدا میکند که برداشت درستی هست، اما این در برگیرنده همه جنبههای اطلاعات نیست بلکه یکی از حالات اطلاعات هست. نظریه دانش با اطلاعات سر و کار دارد منتهی با اطلاعات سامان یافته.

نظریه عمومی اطلاعات و ارتباط آن با رشته کتابداری و اطلاعرسانی:

سؤال اساسی این هست که نظریه عمومی اطلاعات چه حسنی دارد؟ و چه کاربردی در رشته ما خواهد داشت؟ ما در فعالیتهای حرفهای خود با چه چیزی سر و کار داریم؟ ما با درون مایه نظریه عمومی اطلاعات سر و کار داریم. ما با اطلاعات سرو کار داریم که نظریه عمومی اطلاعات میگوید. شاید بتوان وجود آنرا با یک مثالی بهتر بیان کرد. در مجموعهسازی چرا ما منابع اطلاعاتی را تهیه میکنیم؟ چرا مطابق خط مشی عمل میکنیم؟ خط مشی گویای این هست که سیستمی به نام کتابخانه طراحی شده و تمام منابع اطلاعاتی باید خلاهای اطلاعاتی آنرا پر کنند. آنچه را که ما تهیه میکنیم دانش دیگران هست نه به عنوان دانش بلکه به عنوان رفع کننده خلاهای اطلاعاتی سیستم خود خریداری میکنیم. آیا میتوان ارتباطی بین این مفاهیم و نام رشته ارتباطی برقرار کرد؟

دکتر حرّی عنوان کردند که ما بر اساس جوهره کار با اطلاعشناسی و اطلاعرسانی سر و کار داریم. آنجا که شناخت معرفتها مطرح هست به اطلاعشناسی، و آنجا که ارائه اطلاعات مطرح هست به اطلاعرسانی نیاز داریم. چنانچه اسم این رشته اطلاعرسانی باشد حتماً اطلاعشناسی را هم در درون خود خواهد داشت. چرا که دو اصطلاح Library science و Librarianship دقیقا بر همین کارکردها دلالت دارند. اولی به مباحث نظری و دومی به رویکردهای عملی میپردازد. البته مفاهیمی مانند اطلاعرسانی و اطلاعشناسی به نوع جوامع نیز بستگی دارد چرا که درک جوامعی ممکن هست موردی را بالاتر بداند و مورد دیگری را پایینتر. علم اطلاعرسانی در دهه ۴۰ وارد ایران شد و برخی از متخصصان از همان زمان از واژه اطلاعرسانی استفاده میکردند. ایشان افزودند: به نظرم به خاطر پاس داشت گذشتگان نیز باشد بهتر هست از اطلاعرسانی استفاده کنیم.

در پایان جلسه پرسش و پاسخی برگزار گردید و دکتر حرّی به سوالهای مطرح شده پاسخ دادند.

آنچه در خصوص این همایش گفتنی است یکی از بهترین همایشهایی بود که برگزار گردید و نظم و آرامش خاصی نیز بر جلسه سخنرانی حاکم بود اما به دلیل مقارن بودن این همایش با ایام نمایشگاه کتاب و آزمون کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی، برخی از کتابداران استان نتوانستند در این رخداد باشکوه شرکت کنند. در خاتمه یادآور میشوم که برگزاری چنین نشستهایی و دعوت از چنین اندیشمندان فرزانهای بیش از پیش نیاز است زیرا هم از دانش ذهنی و آموختههای پربار این عزیزان بینصیب نخواهیم ماند و نسل جوان کتابداران اعم از اساتید و دانشجویان، به حرفه و علماندوزی راغبتر خواهند شد و هم به بهانهای از مقام شامخ استاد، این گل باغ دانش و فضیلت تجلیل به عمل خواهد آمد.

بلبل از فیض گل آموخت سخن ورنه نبود این همه قول و غزل تعبیه در منقارش

نخستین دانشجوی دكترای كتابداری دانشگاه تهران از رساله خود دفاع كرد

utdlis — Sat, 05 May 2007 18:56:53 GMT

محمدرضا قانع نخستین دانشجوی دکترای علوم کتابداری و اطلاعرسانی دانشگاه تهران از پایاننامه خود با عنوان "بررسی موانع دسترسی آزاد اعضای هیات علمی دانشگاههای کشور به اطلاعات علمی و ارائه مدلی برای ارتباطات علمی ایران" ۱۲ اردیبهشتماه با راهنمایی دکتر معصومه باقری و مشاوره استادان دکتر عباس حرّی و دکتر کرمدوست در تالار کوثر دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دفاع کرد. محمدرضا قانع، عضو هیأت علمی کتابخانه منطقهای علوم و تکنولوژی شیراز است.

پیام سپاسگزاری از طرف دکتر عباس حرّی

utdlis — Sun, 11 Mar 2007 06:58:18 GMT

به نام خدا

ضمن تبريک فرا رسيدن نوروز، از کليه بزرگواران و عزيزانی که در مجلس مورخ ۱۵/۱۲/۸۵ مربوط به اينجانب در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی حضور يافتند و بنده را با گلی يا قلمی يا قدمی رهين منت خود ساختند، بی نهايت سپاسگزارم و قلباً برای همگی آرزوی کاميابی و بهروزی دارم.

عباس حرّی

تجلیل از استاد دکتر عباس حرّی: پدر کتابداری ایران

utdlis — Mon, 26 Feb 2007 18:59:18 GMT

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی تصمیم دارد که روز ۱۵ اسفندماه از دکتر عباس حرّی به عنوان کتابدار برجسته کشور تجلیل کند. این مراسم روز سه شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۸۵ در محل تالار اجتماعات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران واقع در خیابان ولی عصر(ع)، پل امیر بهادر، خیایان سرگرد بشیری شماره ۱۰۰ برگزار می شود و از دکتر عباس حرّی استاد ممتاز کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تهران با بیش از ۴۰ سال خدمات فرهنگی تجلیل می شود. می توان گفت که دکتر حرّی پدر کتابداری ایران است.

دکتر عباس حری: مقاله جدید

utdlis — Mon, 26 Feb 2007 18:57:18 GMT

A Study of Subject Indexing Consistency between the National Library of Iran and Humanities Libraries in the Area of Iranian Studies

Abstract

This study represents an attempt to compare indexing consistency between the catalogers of the National Library of Iran (NLI) on one side and 12 major academic and special libraries located in Tehran on the other. The research findings indicate that in 75% of the libraries the subject inconsistency values are 60% to 85%. In terms of subject classes, the consistency values are 10% to 35.2%, the mean of which is 22.5%. Moreover, the findings show that whenever the number of assigned terms increases, the probability of consistency decreases. This confirms Markey's findings in 1984.

Neshat, Narges, & Horri, Abbas (2006). A Study of Subject Indexing Consistency between the National Library of Iran and Humanities Libraries in the Area of Iranian Studies. Cataloging & Classification Quarterly, 43 (1): 67–76.

خانم فاطمه فهیم نیا: مقاله جديد

utdlis — Mon, 26 Feb 2007 18:54:18 GMT

Nastaran PoorSalehi & Fahimnia, Fatima (2006). Point Exercise in Methodological Study of Sustainable Development of Primary School Libraries. World Library and Information Congress: 72nd IFLA General Conference and Council, 20-24 August 2006, Seoul, Korea. http://www.ifla.org/IV/ifla72/index.htm

سرفصل مقطع كارشناسي: دروس تخصص الزامی

utdlis — Mon, 26 Feb 2007 18:53:46 GMT

سرفصل مقطع كارشناسي

دروس تخصصی الزامی

کد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت تدریس

دروس پیشنیاز

نظری

عملی

201

مقدمات کتابداری و اطلاعرسانی

202

مجموعهسازی

201

203

سازماندهی مواد 1 (فهرستنویسی توصیفی)

202، 209

204

سازماندهی مواد 2 (فهرستنویسی موضوعی)

203

205

سازماندهی مواد 3 (ردهبندی)

204

206

سازماندهی مواد 4 (فهرستنویسی رایانهای)

205

207

واژهپردازهای فارسی و لاتین

115، 203

208

آشنایی با نرمافزارهای کتابخانهای

204، 207، 215

209

مرجعشناسی عمومی 1

210

مرجعشناسی عمومی 2

209

211

مرجعشناسی تخصصی (علوم انسانیواجتماعی)

210

212

مرجعشناسی تخصصی (علوم و فنون)

210

213

خدمات مرجع و اطلاعرسانی

210

214

جستجو در پایگاههای اطلاعاتی علمیوتخصصی

115، 211، 212

215

کاربرد اینترنت در کتابداری و اطلاعرسانی

115، 214

216

آیین نگارش علمی

217

حفاظت و نگهداری مواد کتابخانهای

201

218

نشریات ادواری

201

219

آشنایی با چاپ و نشر

201، 216

220

تاریخ اجتماعی کتابخانهها

201، 111

221

ساختمان و تجهیزات کتابخانه

201

222

نمایهسازی کتاب

205

223

مدیریت کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی

202، 213

224

کارورزی قسمت اول (1 و 2)

192

204، 210

225

کارورزی قسمت دوم (3 و 4)

192

206، 215، 224

سرفصل مقطع كارشناسي: دروس پایه

utdlis — Mon, 26 Feb 2007 18:51:18 GMT

سرفصل مقطع كارشناسي

دروس پایه

کد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت تدریس

دروس پیشنیاز

نظری

عملی

101

تاریخ ادبیات ایران

102

تاریخ ادبیات جهان

103

تاریخ اجتماعی ایران

104

تاریخ تمدن

105

مبانی فلسفه

106

تاریخ علم

107

تاریخ هنر

108

روانشناسی عمومی

109

آمار توصیفی

110

آمار استنباطی

109

111

مبانی جامعهشناسی

112

مبانی ارتباطات جمعی

108، 111

113

مبانی رایانه و برنامهنویسی 1

114

مبانی رایانه و برنامهنویسی 2

113

115

متون تخصصی انگلیسی 1

202

116

متون تخصصی انگلیسی 2

115

117

متون تخصصی عربی 1

201

118

متون تخصصی عربی 2

117

119

مقدمات زبانشناسی

سرفصل مقطع كارشناسي: دروس انتخابی

utdlis — Mon, 26 Feb 2007 18:51:18 GMT

سرفصل مقطع كارشناسي

دروس انتخابی *

کد درس

نام درس

تعداد واحد

ساعت تدریس

دروس پیشنیاز

نظری

عملی

301

آشنایی با نسخ خطی و آثار کمیاب

210، 220

302

خدمات عمومی در کتابخانهها

204، 213

303

شیوههای مطالعه

201

304

کتابخانههای آموزشگاهی

201

305

مقدمات آرشیو

220

306

نظامهای چندرسانهای

115، 214

307

تاریخ عمومی فلسفه

105

308

مواد و خدمات کتابخانه برای کودکان و نوجوانان

201

309

کتابخانه عمومی و توسعه فرهنگی

201

310

تاریخ ادیان

* هر دانشجو در طول دوره کارشناسی 10 واحد از این دروس را انتخاب میکند.